ارثنگ؛ در لغت فرس

آموزش هندسه در دارالفنون؛ راه‌گشای نگرش آکادمیک به نقاشی در ایران

به زودی مقالۀ «آموزش هندسه در دارالفنون؛ راه‌گشای نگرش آکادمیک به نقاشی در ایران» منتشر خواهد شد.

مریم کشمیری (استادیار گروه نقاشی، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا)

نشریۀ جلوه هنر، انتشار آنلاین از ۱۵ دی‌ماه ۱۴۰۴

برگزاری کارگاه ریاضیات و نقوش سنتی (هندسه نقوش و تذهیب) در غرفه دانشگاه الزهرا در نمایشگاه بین المللی تهران

کارگاه ریاضیات و نقوش سنتی (هندسه نقوش و تذهیب)

مجری: دکتر مریم کشمیری
مکان: نمایشگاه بین‌المللی تهران، سالن شماره ۵، غرفه ۲

زمان: ۲۵ آذرماه ۱۴۰۴  (ساعت ۹ تا ۱۲)

برخورد هستی‌شناسانۀ مولانا با نقاشی در پاره‌هایِ غزلی از دیوان کبیر

مقالۀ «برخورد هستی‌شناسانۀ مولانا با نقاشی در پاره‌هایِ غزلی از دیوان کبیر»

نشریۀ هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی  (دانشگاه تهران)، در نوبت انتشار

نویسنده: مریم کشمیری (استادیار گروه نقاشی دانشگاه الزهرا)

چکیده فارسی

زیر بار سنت‌های بازنمایی پیشااسلامی، نقاشی در اسلام با این گناه بزرگ روبه‌رو بود که درپی هماوردی با آفرینش الهی است. از این‌رو، سخنان مولانا دربارۀ شمایل‌شکنی، سنت نقاشی بیزانسی‌ـ‌مسیحی و نقاشی در اسلام، نگرش دگرگونه‌ای را بازمی‌تاباند. پژوهش در این چارچوب به این پرسش‌ها می‌پردازد: بن‌مایه‌های نگرش مولانا به نقاشی چیست؟ او چگونه میان جنبش شمایل‌شکنی، چهره‌نگاری بیزانسی‌ـ‌مسیحی و نقاشی در تمدن اسلامی مرزبندی می‌کند؟ هدف پژوهش، بررسی چالش‌های نقاشی از چشم‌انداز الهیات، خوانش غزل مولانا با رهیافت تصویری و شناخت نگرش تأویل‌گرایانه او به نقاشی‌ست. از دید روش‌شناسی، بررسی تاریخی پایة مطالعه است. این بررسی همراه با کاربردشناسی واژگان و مفاهیم در بافت سخن مولانا و گزارشگران هم‌روزگار در سنجش با نمونه‌های تاریخیِ بازنمایی پیش می‌رود. منابع، کتابخانه‌ای است؛ پاره‌ای از مفاهیم و سخنان مولانا دربارۀ نقاشی، هم‌بستگی باورها و دیدگاه‌های او با آموزه‌های وحیانی و چیرگی روش عرفانی بر سخن مولانا، تکیه‌گاه‌های نظری پژوهش است. پژوهش نشان می‌دهد مولانا در رویارویی با چالش بازنمایی روح، میان نقاشی جسمانی و روحانی تمایزگذاری می‌کند. برپایة این تمایزگذاری، خداوند روح را در حرکت دائمی می‌آفریند و تصویر می‌کند، اما هرچند نقاش، روح را می‌نمایاند، کار او، بازنمایی در حالت ایستا است، چنین نقشی در جایگاه هماوردی با آفرینش الهی نمی‌ایستد.

واژگان کلیدی

غزلیات شمس، روان ساکن، شمایل‌شکنی، نقاشی جسمانی، نقاشی روحانی

مقاله را در وبسایت نشریه در اینجا ببینید.

مقاله را از اینجا دریافت کنید.

جایگاه نقاشی در سده‌های میانی با نگاه به شالوده بازشماری دانش‌ها و هنرها در تمدن اسلامی

مقالۀ «جایگاه نقاشی در سده‌های میانی با نگاه به شالودۀ بازشماری دانش‌ها و هنرها در تمدن اسلامی» منتشر شد.

نشریۀ تاریخ علم (دانشگاه تهران)، دورۀ ۲۲، شمارۀ ۲، پیاپی ۳۷، صفحات ۱۰۹-۱۳۲

نویسنده: مریم کشمیری (استادیار گروه نقاشی دانشگاه الزهرا)

 

جستاری در زندگی و آثار فتح‌الله شیرازی، قلمدان‌نگار روزگار ناصری

مقالۀ «جستاری در زندگی و آثار فتح‌الله شیرازی، قلمدان‌نگار روزگار ناصری» در نشریه مبانی نظری هنرهای تجسمی منتشر شد.

نویسنده: مریم کشمیری، استادیار گروه نقاشی دانشگاه الزهرا

نشریۀ مبانی نظری هنرهای تجسمی، دوره ۱۰، شماره ۱، پیاپی ۱۹، صفحات ۱۸-۳۹.

بیستون یا طاق بستان؟ سرچشمه‌های بازنمایی صخره‌نگارۀ فرهاد در سنت خمسه‌نگاری با نگاه به گزارش‌های سده‌های آغازین اسلامی

مقالۀ «بیستون یا طاق بستان؟ سرچشمه‌های بازنمایی صخره‌نگارۀ فرهاد در سنت خمسه‌نگاری با نگاه به گزارش‌های سده‌های آغازین اسلامی» در نشریۀ رهپویۀ حکمت هنر منتشر شد.

نویسنده: مریم کشمیری، استادیار گروه نقاشی دانشگاه الزهرا

رهپویۀ حکمت هنر، دورۀ ۳، شمارۀ ۱، شماره پیاپی ۴، شهریور ۱۴۰۳، صفحات ۶۷ تا ۸۴.

گل اناری (شاه عباسی): خاستگاه، سیر دگرگونی، شیوه طراحی (انتشارات سمت) به چاپ دوم رسید

کتاب در وبسایت سمت: اینجا

کتاب را از سایت‌های معتبر و کتابفروشی سمت به آدرسِ تهران، خیابان انقلاب، حدفاصل خیابان فخررازی و دانشگاه، جنب بانک ملت، مجتمع اداری و تجاری پارسا،طبقه همکف انتهای سالن، بخش کتاب‌های گروه هنر دریافت کنید.

چاپ سوم کتاب تذهیب در ایران (انتشارات سمت) به بازار آمد.

کتاب در وبسایت سمت: اینجا

کتاب را از سایت‌های معتبر و کتابفروشی سمت به آدرسِ تهران، خیابان انقلاب، حدفاصل خیابان فخررازی و دانشگاه، جنب بانک ملت، مجتمع اداری و تجاری پارسا،طبقه همکف انتهای سالن، بخش کتاب‌های گروه هنر تهیه فرمایید.

در جستجوی نقاشی‌هایی با خطای بصری پیشرفته به روایت ابن‌هیثم در المناظر

مقالۀ «در جستجوی نقاشی‌هایی با خطای بصری پیشرفته به روایت ابن‌هیثم در المناظر»  در نشریۀ هنرهای زیبا ـ هنرهای تجسمی دانشگاه تهران منتشر شد.

نویسنده: مریم کشمیری؛ استادیار گروه نقاشی، دانشکده هنر دانشگاه الزهرا(س)

نشریۀ هنرهای زیبا ـ هنرهای تجسمی، انتشار آنلاین از ۵ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳